Trong những năm gần đây, các cuộc thi sáng tạo dành cho sinh viên ngày càng đa dạng, đặc biệt trong lĩnh vực kiến trúc, thiết kế và công nghệ. Tuy nhiên, khi nhắc đến “cuộc thi thiết kế không gian sống”, nhiều người vẫn thường hiểu theo một cách quen thuộc: đó là nơi thí sinh tạo ra bản vẽ đẹp, bố trí công năng hợp lý hoặc thể hiện ý tưởng thẩm mỹ cho một căn nhà.
Cách hiểu này không sai, nhưng chưa đủ.
Bởi trong bối cảnh đời sống hiện đại, không gian sống không chỉ là nơi để ở. Đó là nơi các mối quan hệ diễn ra, nơi thói quen được hình thành và cũng là nơi quyết định chất lượng kết nối giữa các thành viên trong gia đình. Vì vậy, khi đặt câu hỏi về “cuộc thi thiết kế không gian sống là gì”, ta cần nhìn rộng hơn: đó không chỉ là bài toán về không gian, mà là bài toán về cách con người sống cùng nhau trong không gian đó.
Từ góc nhìn này, IKI Co-Creation được xây dựng với một định hướng khác biệt. Thay vì tập trung vào việc tìm kiếm những bản thiết kế đẹp, cuộc thi đặt trọng tâm vào một vấn đề cụ thể của đời sống: sự suy giảm kết nối trong gia đình hiện đại.
Từ thực tế đó, IKI Co-Creation không đặt ra yêu cầu “thiết kế một căn nhà”, mà đặt ra một câu hỏi rõ ràng hơn: Làm thế nào để không gian sống có thể giúp con người kết nối với nhau nhiều hơn?
Chính vì vậy, đây không còn là một cuộc thi thiết kế theo nghĩa truyền thống. Đây là một bài toán lối sống, nơi thiết kế đóng vai trò như công cụ để giải quyết vấn đề.
Nhiều gia đình ngày nay cùng sống trong một không gian, nhưng thời gian tương tác thực tế lại ngày càng ít. Mỗi thành viên có lịch trình riêng, thiết bị riêng, thói quen riêng. Không gian sống dù tiện nghi nhưng chưa chắc đã tạo điều kiện cho sự gặp gỡ và chia sẻ.
Thiết kế không gian sống: thiết kế hành vi, không chỉ thiết kế hình thức
Một điểm khác biệt quan trọng của IKI Co-Creation nằm ở cách tiếp cận. Nếu thiết kế truyền thống tập trung vào bố trí và thẩm mỹ, thì thiết kế không gian sống trong bối cảnh cuộc thi này mở rộng sang cả hành vi và trải nghiệm.
Điều này có nghĩa là thí sinh không chỉ trả lời câu hỏi “không gian trông như thế nào”, mà cần trả lời thêm:
- – Không gian này khiến các thành viên sử dụng nó ra sao?
- – Những hoạt động nào sẽ diễn ra tại đây?
- – Điều gì khiến mọi người muốn bước ra khỏi không gian riêng để gặp nhau?
Từ đó, thiết kế không gian sống không còn dừng lại ở việc tạo ra một môi trường đẹp, mà trở thành quá trình thiết kế hành vi – nơi mỗi yếu tố trong không gian đều có thể tác động đến cách con người tương tác với nhau.
Ba cách tiếp cận cho cùng một bài toán
Để cụ thể hóa bài toán lối sống, IKI Co-Creation chia thành ba hạng mục, tương ứng với ba lớp của không gian sống hiện đại.
Ở lớp đầu tiên, IKI Landscape Design tiếp cận từ góc độ không gian vật lý. Thí sinh thiết kế khu vực sân vườn trong căn hộ như một trung tâm sinh hoạt chung, nơi các thành viên có thể gặp gỡ, nghỉ ngơi và tương tác. Đây là cách tạo ra những “điểm chạm” hữu hình trong không gian.
Ở lớp thứ hai, IKI Family Rituals đi sâu vào hành vi và nếp sống. Tại không gian sống với khu vườn làm trung tâm, thí sinh thiết kế cách con người sử dụng không gian đó thông qua các nghi thức sinh hoạt như bữa ăn, thời gian cuối tuần hay các hoạt động gia đình. Đây là lớp giải quyết bài toán từ góc độ văn hóa và thói quen.
Ở lớp thứ ba, IKI Living OS mở rộng sang công nghệ. Thí sinh phát triển giao diện ứng dụng hỗ trợ quản lý không gian sống và thúc đẩy sự kết nối thông qua các tính năng như nhắc nhở sinh hoạt chung, ghi nhận thời gian tương tác hoặc gợi ý hoạt động gia đình. Đây là lớp bổ trợ, giúp duy trì và củng cố sự kết nối trong môi trường sống hiện đại.
Ba hướng tiếp cận này không tách rời, mà tạo thành một hệ thống hoàn chỉnh, phản ánh cách một không gian sống thực sự vận hành: không gian – hành vi – công nghệ.
Một sân chơi, nhưng mang logic của một dự án thực tế
Bên cạnh nội dung sáng tạo, IKI Co-Creation còn được xây dựng với quy trình gần với thực tế nghề nghiệp. Sinh viên tham gia không chỉ nộp bài, mà sẽ trải qua các giai đoạn từ nghiên cứu vấn đề, phát triển ý tưởng, hoàn thiện giải pháp với sự hỗ trợ của mentor, đến trình bày trước hội đồng chuyên môn.
Điều này giúp người tham gia hiểu rõ cách một ý tưởng được đánh giá và triển khai trong bối cảnh thực tế, thay vì chỉ dừng lại ở mức ý tưởng cá nhân. Đồng thời, các bài thi xuất sắc còn có cơ hội được xem xét ứng dụng trong dự án thực tế, mở rộng giá trị của cuộc thi vượt ra ngoài khuôn khổ học thuật.
Khi không gian sống trở thành nền tảng của chất lượng sống
Thông qua cách tiếp cận này, IKI Co-Creation không chỉ trả lời câu hỏi “cuộc thi thiết kế không gian sống là gì”, mà còn gợi mở một góc nhìn rộng hơn về vai trò của không gian trong đời sống hiện đại.
Một ngôi nhà không chỉ được đánh giá bằng diện tích hay tiện ích, mà còn ở khả năng tạo ra những trải nghiệm sống tích cực và duy trì sự kết nối giữa các thành viên. Khi không gian được thiết kế đúng cách, nó không chỉ phục vụ nhu cầu sử dụng, mà còn góp phần định hình cách con người sống cùng nhau mỗi ngày.
Được khởi xướng và tài trợ bởi Công ty Cổ phần Đầu tư An Khải Hưng – đơn vị phát triển dự án IKI Village, phối hợp tổ chức bởi Công ty Cổ phần Truyền thông số Flamingo và Hội đồng Tư vấn và Hỗ trợ Khởi nghiệp Quốc gia phía Nam, IKI Co-Creation được xây dựng như một cuộc thi dành cho sinh viên, đồng thời là nền tảng để thử nghiệm các ý tưởng về không gian sống có khả năng ứng dụng thực tế. Nếu bạn đã hiểu “cuộc thi thiết kế không gian sống là gì” đừng ngần ngại đăng ký tham gia ngay tại đây!